Parasol, który pomaga chronić własne granice
(1)
Janek bardzo lubił rodzinne spotkania. Czasem jednak wolał zostać w domu, bo czuł się nieswojo. Niektórzy krewni od razu chcieli go przytulać. A on w ogóle nie miał na to ochoty.
Mama tłumaczyła mu, że każdy ma prawo decydować o swoim ciele. Każdy – i dorośli, i dzieci.
Pewnego dnia Janek wyobraził sobie, że ma magiczny parasol. Ten parasol otwierał się w jego myślach zawsze, gdy ktoś próbował zrobić coś, czego Janek nie chciał. Na przykład gdy ktoś zamierzał przytulić go bez pytania.
Na urodzinach babci podeszła do chłopca ciocia.
– Chodź, Janeczku, przytulę cię! – powiedziała, wyciągając ręce.
Janek poczuł, że jego magiczny parasol powoli się otwiera.
– Ciociu, dziś nie chcę przytulania. Mogę dać ci uśmiech albo pomachać – powiedział spokojnie.
Ciocia zatrzymała się i uśmiechnęła:
– Dobrze, kochanie. Dziękuję, że mi powiedziałaś. Pomachanie też jest piękne.
Janek poczuł, że jego parasol działa. Chroni go przed deszczem spraw, na które nie ma ochoty. Musiał się trochę natrudzić, by go rozłożyć. Pozwolił mu jednak zdecydować, jak chce okazywać bliskość.
Wieczorem mama powiedziała:
– Jestem z ciebie dumna. To ważne, że mówisz, czego potrzebujesz i czego nie chcesz.
Janek wiedział, że jego ochronny parasol będzie z nim zawsze. Ma przecież prawo do swoich granic.
(2)
To, co myślisz, czujesz i mówisz, jest naprawdę ważne!
- Jeśli nie chcesz, by ktoś Cię dotykał, ściskał, głaskał – to jest w porządku. Dorośli powinni to uszanować.
- Masz prawo powiedzieć, co czujesz i czego nie chcesz. To, co mówisz, może pokazywać, co jest dla Ciebie dobre lub trudne.
- Twoje słowa mogą pomóc innym zrozumieć, czego potrzebujesz. Dorośli nie wiedzą wszystkiego. Oni często potrzebują usłyszeć, co myślisz i czujesz, żeby Ci pomóc.
(3)
Czujesz to? Być może ktoś przekroczył Twoje granice…
- Nieprzyjemne uczucie w brzuchu. Jakby coś było „nie tak”.
- Strach lub napięcie. Masz wrażenie, że chcesz uciec.
- Smutek lub złość, że ktoś robi coś, czego nie chcesz.
- Zawstydzenie, gdy ktoś mówi lub robi coś, co sprawia, że czujesz się źle.
Ktoś się tak zachował? Zdaje się, że przekroczył Twoje granice…
- Ktoś Cię dotyka, choć tego nie chcesz. Nawet jeśli mówi, że to tylko żart lub zwykły przytulas.
- Ktoś zmusza Cię do zrobienia czegoś, czego się boisz lub czego nie lubisz.
- Ktoś krzyczy, wyśmiewa, obraża lub straszy.
- Ktoś mówi, że musisz zachować coś w tajemnicy. Zwłaszcza jeśli przez tę tajemnicę czujesz się źle.
- Ktoś nie słucha, gdy mówisz „Nie!”, „Stop!”, „Nie chcę!”, „Nie podoba mi się to!”.
Czujesz, że ktoś przekracza Twoje granice? To możesz zrobić!
- Powiedz wyraźnie: „Nie chcę tego!”, „Przestań!”, „To mnie niepokoi!”.
- Odejdź od tej osoby, jeśli możesz.
- Poszukaj dorosłego, któremu ufasz – rodzica, nauczyciela, opiekuna. Opowiedz o tym, nawet jeśli się boisz, że ktoś się zdenerwuje. Dorośli są po to, by Ci pomagać i chronić Cię.
(4)
Ważne zdania do zapamiętania!
- Moje ciało należy do mnie.
- Mam prawo powiedzieć „Nie!”.
- Jeśli coś mnie niepokoi, mogę powiedzieć o tym dorosłemu, któremu ufam.
- Nie muszę robić niczego, co sprawia, że czuję się źle.

